نيست ، و در آن پست و بلندى و اعوجاج و كژى نيست . وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً * فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً * لا تَرى فِيها عِوَجاً وَ لا أَمْتاً . « 1 » « و اى پيامبر ! چون از تو دربارهء كوه‌ها در روز قيامت بپرسند ، پس بگو : خداوند چنان آنها را از جا بركند و خرد كند و خاك‌شدهء آن را بر باد دهد كه هيچ از آن اثرى نماند . و بنابراين ، آن كوه‌ها به صورت زمين مستوى و هموارى درآيد كه أبداً در آن هيچگونه كجى و بلندى را نمىبينى ! » پس مراد از اهل اعراف ، ارتفاع مقام و منزلت آنهاست نسبت به اهل محشر كه اهل جمعند . و آنانند كه از مُحضَرين نيستند ، چون از مُخلَصينى هستند كه خداوند آنان را از صَعْقه و نفخ صور ، و از فزع و دهشت آن روز ، در حفظ و مصونيّت داشته است . و مقام و محلّ آنان حِجاب است كه در آن رحمتى است كه هر چيزى را فرا گرفته ، و مسلّط بر آتش است كه بر اهلش استيلا دارد . و ميتوان اين معنى را از اين گفتار خداى تعالى استشعار نمود كه فرموده است : فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ « مؤذّنى و اعلان كننده‌اى اعلام كرد در بين بهشتيان و دوزخيان . » و نفرمود : فأذن بينهم مؤذن « مؤذّنى و اعلان كننده اى كه بين آنها بود اعلام كرد . » زيرا در صورت اوّل ظاهر اينست كه مؤذّن و اعلان كننده از خود

--> ( 1 ) آيات 105 تا 107 ، از سورهء 20 : طه